مهندسی علوم صنایع چوب و کاغذ

××وبلاگ تخصصی مهندسی علوم و صنایع چوب و کاغذ **

آشنایی با شهر من شهرضا
ساعت ٩:٤٧ ‎ق.ظ روز چهارشنبه ٥ فروردین ۱۳۸۸ 

 

          

تاریخچه شهرضا

پیشینه شهرضا به دوران ایران باستان بر می گردد. در آن زمان شهرضا قریه ای بود در  فرسنگی اصفهان ، که قلعه سمیرم نامیده می شده است. این قریه که در آن روزگاران دارای حصارهای محکم بوده و به سه بخش تقسیم می شده است :

بخش غربی آن را سمیرم سفلی بخش جنوبی را سمیرم علیا و بخش مرکزی را قمیشه یا قمشه می نامیدند.

در طول تاریخ سلسله های گوناگون از جمله آل زیار ، دیلیمان ، سلجوقیان و خوارزمشاهیان ، ایلخانان و صفویان بر این شهرستان چیره شده و آن را در قلمرو خود قرار داده اند.

در دوره صفویه شهرضا به دلیل نزدیکی به پایتخت ، اهمیت بسیار یافتو یکی از نقاط آباد کشور به شمار می آمد. در آن زمان جهانگردان و سیاحان مشهوری چون ژاپن بابیست تارونیه از آن دیدن و در سفرنامه های خویش یاد کرده اند.

در حمله افغانها این شهرستان آسیب فراوان دید و بسیاری از آثار و بناهای باشکوه آن از بین رفت. همچنین با شروع جنگ جهانی اول ، مقارن سلطنت احمدشاه قاجار قمشه نیز دستخوش آشوب شد و یاغیان و راهزنان همچون سایر نقاط کشور ، در شهرضا هرج و مرج فراوان کردند.

در سال 1303 شمسی هنگامی که رضاخان پهلوی از قمشه عبور می کرد نام این شهر را به شهرضا تغییر دادند و از این سال رسماً شهر قمشه به شهرضا تبدیل شد.

شهرضا تا زمان قاجار دارای 7 محله بود که هر محله با حصارهای بلندی محصور شده بود و هر یک دروازه ای داشت.

نوسازی این شهر در سال 1310 شمسی آغاز گشت و اولین خیابان در آن احداث شد.

وجه تسمیه

شهرضا در گذشته "قمشه" و در اصل "کمشه" نامیده می شده است. "کمشه" کلمه ای پهلوی ساسانی است که از روزگار باستان به این محل اطلاق می شده است. این نام از و کلمه "کومه" و "شه" مخفف "شاه" تشکیل شده است.

"کومه" خانه ای است که از چوب و علف می سازند. می گویند چون شاهان قدیم در حدود شهرضای امروز به شکار می رفته اند محل شکار آنها را "کومه شه" می نامیده اند که رفته رفته به اختصار "کمشه" شده است. سپس در دوران اسلامی حرف "ک" در آن (همانند واژه های فراوان دیگر) به "ق" تبدیل شده و "کمشه" را "قمشه" گفته اند.

برخی نیز قمشه را مرکب از دو واژه "قم" و "شه" به معنای "جای نوشیدن آب" و بعضی هم آن را به معنای سرزمینی که کاریز های فراوان دارد دانسته اند. برخی هم علت نامگذاری جدید این شهر به شهرضا را وجود امامزاده شاهرضا در شمال ان شهر می دانند.

شاهرضا فرزند امام موسی بن جعفر (ع) است که در سال 203 ه.ق به شهادت رسیده و در شهرضا مدفون است

موقعیت جغرافیای طبیعی

شهرستان شهرضا از شمال غربی به شهرستان مبارکه ، از جنوب شرقی به استان فارس ، از شرق به شهرستان اصفهان ، از غرب و جنوب غربی به شهرستان سمیرم و از غرب به استان چهار محال بختیاری محدود می شود.

این شهرستان در 51 درجه و 52 دقیقه طول جغرافیایی و 32 درجه و 30 ثانیه عرض جغرافیایی و در فاصله 80 کیلومتری جنوب اصفهان قرار گرفته است.

شهرضا در سال 1321 از شهرستان اصفهان جدا شده و به عنوان یک شهرستان مستقل اعلام گردید. این شهرستان دارای 4133 کیلومتر مربع مساحت و دو بخش به نام بخش مرکزی و سمیرم سفلی و نیز دارای دو نقطه شهری شامل شهرضا و دهاقان و هفت دهستان منظریه ، دشت ، اسفرجان ، موسی آباد ، قمبوان ، همگین و کهرویه است.

 

آب و هوا

شهرستان شهرضا را یک رشته کوه در میان گرفته است. از آنجا که این منطقه از طرف مغرب و جنوب به نواحی کوهستانی و از سمت شمال شرقی به نواحی پست کویری محدود است جزء نواحی خشک محسوب می شود که در نواحی شرقی دارای آب و هوایی گرم و خشک و در جنوب و جنوب غربی دارای آب و هوای کوهستانی و در بخش مرکزی دارای آب و هوای معتدل است.

آب و هوای شهر شهرضا معتدل و خشک است. حداکثر درجه حرارت آن در تابستان به 39 درجه بالای صفر و در زمستان به 10 درجه زیر صفر می رسد.

میانگین بارش سالانه باران در شهرضا 110 میلیمتر است.

روستاها و قصباتی که در شرق این شهرستان قرار گرفته اند دارای آب و هوای گرم و خشک هستند. میزان بارندگی در آنها بسیار کم است. این کمبود باران و گرمی هوا به دلیل بادهایی است که از سمت کویر به این قسمت می وزد. حال آن که قسمت جنوبی به لحاظ ارتفاع زیاد دارای زمستان های بسیار سرد و تابستانهای معتدل است.

کوهها

در مغرب شهرستان شهرضا کوه قمشلو و بیدگان واقع شده که از جهت جنوب شرقی به شمال غربی کشیده شده اند.

رشته ارتفاعاتی نیز به نام زردکوه طالخونی و سفید کوه در جهت جنوب شرقی به شمال غربی شرضا کسیده شده اند.

غارها

 مهمترین غاری که در شهرضا موجود است غار شاه آباد واقع در کوه شاه آباد در 40 کیلومتری جنوب غربی شهرضا است.

چشمه ها

  در شهرضا چندین چشمه وجود دارد که آب بعضی از آنها دائمی و بعضی موقتی است یعنی تا اواسط تابستان دارای آب بوده و بعداً خشک می گردد. چشمه های دائمی عبارتند از :

زرچشمه ، چشمه لوی ، چشمه حیدر ، چشمه سیاه سر ، چشمه موردنگ و چشمه سیب. همچنین چشمه آب دروغ زن از مهمترین چشمه های موقتی است.

قنات ها

 آ ب مزارع اطراف شهرضا بیشتر به وسیله قنات تامین می شود. چنانچه در این شهرستان 93 رشته قنات وجود دارد که نمونه هایی از آن عبارتند از : قنات فضل آباد ، موغان ، دشکینه ، مهرقویه(خشک شده) ، دست قمشه(خشک شده) ، مزرعه ، آب باریکی(خشک شده) ، ارش آباد ، سود آباد (خشک شده) و ...

آثار دیدنی و باستانی شهرضا

 

جاذبه های فرهنگی - هنری

از جاذبه های هنری آن قالی بافی و سرامیک سازی - سفالگری گیوه دوزی - نمد مالی و تنور سازی است

دانشگاه ها

در سال 1356 اولین دانشگاه شهرضا با عنوان دانشگاه آزاد تا سیس شد و در سال 1363 اولین به دانشگاه علامه طباطبایی تغییر نام داد و باز در سال 1367 به نام دانشگاه پیام نور نامگذاری گشت . دومین دانشگاه در شهرضا در سال 1368 به نام دانشگاه آزاد اسلامی تا سیس شد

چهره های ماندگار

دکتر حسین الهی قمشه ای

سردار شهید حاج ابراهیم همت

شهید مدرس

 


کلمات کلیدی: