مهندسی علوم صنایع چوب و کاغذ

××وبلاگ تخصصی مهندسی علوم و صنایع چوب و کاغذ **

كارشناسان : زربين شاخص‌ترين سوزني برگ جنگل‌هاي شمال نيازمند توجه است
ساعت ۳:٤٩ ‎ب.ظ روز یکشنبه ٢٠ اسفند ۱۳۸٥ 
داخلي. اقتصادي. جنگلها. درخت. زربين.:  کلید واژه 

به اعتقاد شماري از كارشناسان و استادان امور جنگل ، زربين شاخص‌ترين درخت سوزني برگ جنگل   شمال نياز به توجه و حمايت دارد
آنان در گفت و گو با ايرنا گفتند : منشاء اين درخت ممكن است ايران و افغانستان باشد ولي فسيل‌هايي از آن مربوط به دوران سوم زمين‌شناسي يافت شده و به گواهي آثار متعدد، چوب اين درخت در گذشته به فراواني مصرف مي‌شده ولي بر اثر مداخلات انساني، صدمات فراواني ديده و رو به انقراض گذاشته‌است.

زربين، درختي است سوزني برگ،از تيره سرو كه در برخي از مناطق شمال،نظير حسن آباد چالوس، رودبار، منجيل، ديلمان، پل ذغال، زرمي‌گل، علي‌آباد كتول ، راميان و اشكور ديده مي‌شود. درختي است هميشه‌سبز كه به قطر يك متر وارتفاع ‪ ۳۰متر مي‌رسد.

مديركل دفتر جنگل كاري و پارك‌هاي سازمان جنگل‌ها و مراتع كشور در اين باره در گفت و گو با ايرنا افزود : زربين در خاك‌هاي آهكي و مارني به خوبي رشد مي‌كند و در جنگل كاري‌ها زياد استفاده مي‌شود.

" محمدعلي هدايتي" افزود : اين درخت در مناطق مرطوب و خاك‌هاي غني ، به علت رسيدن مواد غذايي به ميزان فراوان ، حالت نخي پيدا مي‌كند و چون ريشه سطحي دارد، بادافتاده مي‌شود.

وي تصريح كرد: زربين چوب بسيارخوبي دارد ولي سرماي شديد رابه مدت طولاني تحمل نمي‌كند و براي همين است كه اغلب در دره‌ها مي‌رويد و وارد مناطق مرتفع و كوهستاني نمي‌شود.

وي اظهارداشت: براي مثال سرماي ‪ ۱۰درجه زيرصفر را براي يك شب تحمل‌مي‌كند ولي اگر اين سرما و يخبندان چند شبانه روز ادامه پيدا كند، به درخت آسيب مي‌رسد.

به گفته كارشناسان ، در گذشته، در جنگل كاري‌هاي انجام شده در جنگل‌هاي شمال ، به نحوي گسترده از زربين استفاده شد كه با توجه به نيازهاي بوم شناختي اين گونه ، نادرست بود زيرا زربين در آب و هواي مرطوب و خاك غني ، نمي‌تواند با پهن برگان رقابت كند. ازاين رو ، اين درخت، رويشگاه‌هاي كوچك و گسسته دارد.

بااين حال، بنابرتوصيه برخي ازصاحب نظران همچون دكتر" محمدحسين‌جزيره‌اي" ، چهره ماندگار جنگلداري ايران، زربين به دليل كيفيت بالاي چوب و نيز تحمل شرايط اقليمي سخت و نامساعد، گونه‌اي جالب و نيازمند توجه است.

استاديار جنگلداري دانشگاه آزاد واحد نوشهر و چالوس، درباره گونه‌زربين توضيح داد : در رودبار و حسن‌آباد چالوس كه رويشگاه اصلي اين گونه در شمال است ميانگين دما در ماههاي سرد، ‪ ۳/۵درجه سانتي گراد بالاي صفر است.

" فرهنگ اسداللهي" افزود : دراين مناطق، درختان اقليم مديترانه‌اي همچون داغداغان،آوري ، لور وافراهاي خشكي پسند به همراه زربين ديده‌مي‌شود وتعداد گونه‌هاي درختي و درختچه‌اي آن انگشت شمار و پوششي علفي آن ضعيف است.

وي ادامه داد : درختچه‌هاي همراه زربين عبارت‌اند از: شيرخشت، ياسمن زرد، زرشك، انار، سياه تلو، ارمك و دربعضي از دامنه‌هاو نقاطي كه داراي خاك غني است، درختان كركو، داغداغان، سفيد مازو، ون، آلوچه و وليك ديده مي‌شود.

اين استاديار جنگلداري اظهار داشت : زربين درختي است خشكي پسند و گرما دوست كه بردبار و كم نياز و در برابر خاك‌هاي آهكي ، مقاوم است.

اسداللهي افزود: اين درخت مديترانه‌اي ازرطوبت زياد گريزان است و خاك‌هاي مارن آهكي و سنگلاخي را مي‌طلبد.

عضوهيات علمي دانشگاه آزاد واحد نوشهر و چالوس گفت:زيتون،تنها گونه پهن برگ است كه با اين اقليم سازگاري پيدا كرده است و به صورت گونه‌اي چند منظوره براي توسعه درختكاري و مشاركت‌هاي مردمي، در اين اقليم كشت وپرورش داده مي‌شود.

كارشناسان جنگل تصريح كردند : زربين درختي است نورپسند و كند رشد كه سالانه به طور ميانگين ‪ ۲۵الي ‪ ۳۰سانتي متر رشد ارتفاعي و ‪ ۲الي ‪ ۴ميلي متر رشد قطري دارد.

چوب زربين مانند چوب ساير درختان سوزني برگ ، صمغي و معطراست و دررطوبت زياد، مقاوم است. رنگ چوب زربين، سفيد شكري، مايل به‌قهوه‌اي و سبك وزن است ، قفسه‌هايي كه با آن ساخته مي‌شود، مانع حمله بيد و آفات ديگر به لباس‌هاي پشمي است.

يكي از كارشناسان ناظر اداره‌كل منابع طبيعي غرب مازندران گفت : در حسن آباد چالوس كه رويشگاه طبيعي زربين است ، اين گونه در مناطق تخريب يافته ، به صورت دست كاشت وارد عرصه شده است.

" عباس تقي‌پور" افزود: زربين‌هاي دست كاشت درمقايسه با زربين‌هاي خودرو، برگ‌هاي روشن تري دارند كه شايد دليل آن غني‌تر بودن خاك درآن نواحي است.

وي ادامه داد: علاوه بر دره حسن‌آباد ، درنزديكي مرزن‌آباد نيز زربين ديده مي‌شود و اين گونه در داخل دره‌ها، با درختان پهن برگ، آميخته شده است.

اين كارشناس ارشد جنگلداري اظهار داشت: در بعضي از مناطق دره حسن‌آباد ، سرو نقره‌اي و كاج الدار كه گونه‌هايي غير بومي هستند كاشته شده‌است كه‌چندان معقول به نظر نمي‌رسد.

تقي پور با بيان اينكه در حسن‌آباد، زربين‌هايي با قطر دو متر ديده شده است، گفت: در اين منطقه در لا به لاي درختان زربين و گاه لور وآزاد مشاهده مي‌شود.

كارشناس ناظر اداره‌كل منابع طبيعي غرب مازندران ادامه داد: طرح‌جنگلداري حسن‌آباد،سه الي چهار سال تهيه شده است و اين منطقه حفاظت شده وذخيره گاهي ، تا پيش از اين ، طرح مدون نداشت.

وي تاكيد كرد: ‪ ۹۰درصد آسيب‌ها و تخريب‌هايي كه به زربين‌هاي حسن آباد وارد شده، بر اثر نداشتن طرح جنگلداري و ‪ ۱۰درصد آن تخريب روستاييان بوده است.

اين كارشناس ارشد جنگلداري گفت: دراداره طرح جنگلداري حسن‌آباد، بايد به مسائل اجتماعي و اقتصادي منطقه و رونق دادن به گردشگري توجه شود.

تقي پور افزود: به دليل سخت‌گذربودن عمومي منطقه، لازم‌است جاده‌هايي ساخته و مسائل مربوط به نگهداشت جنگل، نظير جلوگيري از آتش سوزي و قاچاق چوب، در نظر گرفته شود.

كارشناس ناظر اداره‌كل منابع طبيعي غرب مازندران اظهار داشت: چون خاك منطقه، آهكي است و براثر بارندگي شسته مي‌شود،برنامه‌هاي آبخيزداري هم بايد جدي گرفته شود.

وي درباره برداشت علمي چوب زربين در حسن‌آباد گفت: هم‌اكنون درختان باد- افتاده، جمع‌آوري و استفاده مي‌شود ولي قطع درخت، منع قانوني دارد.

تقي پور اضافه كرد : به نظر من، گاهي لازم است كه برخي پايه‌هاي زربين قطع شود و بهتر است اين منع قانوني، پس از فراهم شدن مقدمات، برطرف شود.

براي حفظ گونه زربين، ذخيره‌گاه حسن‌آباد چالوس در نزديكي جاده كندوان ، به مساحت هفت هزار و ‪ ۳۹۷هكتار و با هسته مركزي دو هزار و ‪ ۷۰۰هكتار در نظر گرفته شده است.

همچنين در ذخيره‌گاه " سيدان" استان گيلان با مساحت ‪ ۳۰۰هكتار و ذخيره‌گاه " زربين گل" استان گلستان با مساحت ‪ ۱۱۵هكتار، از اين گونه محافظت مي‌شود.

در جنگل‌هاي ‪ ۱/۸ميليون هكتاري شمال ايران كه يك درصد آن به صورت ذخيره گاه اداره مي‌شود، ‪ ۸۰گونه درختي و ‪ ۵۰گونه درختچه‌اي وجود دارد

منبع:. 

ايرنا ۸۵/۰۸/۲۳

---> ايرنا.علمي.جنگلها.درخت.زربين.كارشناس

  

 

 


کلمات کلیدی: