مهندسی علوم صنایع چوب و کاغذ

××وبلاگ تخصصی مهندسی علوم و صنایع چوب و کاغذ **

نگاهی به اولین نمایشگاه درختان بون سای در تهران
ساعت ٢:۱٠ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ۱۳ اردیبهشت ۱۳٩۱ 

هنر متابولیک
نگاهی به اولین نمایشگاه درختان بون سای در تهران
نویسنده: علیرضا امیرحاجبی

چند روزی است که گالری کاوه میزبان مجموعه ای بسیار زیبا و کم نظیر از درختان مینیاتوری مشهور به «بون سای» اثر مهرداد سیداحمدیان شده. بون سای نوع منحصربه فردی از پرورش گیاهان به ویژه درختان بومی ژاپن است؛ درختانی که به دلیل زیبایی شگفت آورشان هیچ چیز از یک مجسمه کم ندارند.
    سیداحمدیان که خود یک گرافیست است در زمینه انگیزه هایش جهت پرورش و عرضه این درختچه ها می گوید: «صرفا به دلیل علاقه شخصی به گیاهان، پرورش بون سای را آغاز کردم. سابقه پرورش گیاهان برای من به دوران دبستان بازمی گردد. همان زمانی که برای درس علوم لوبیا می کاشتیم. ابتدا چند سالی مشغول پرورش کاکتوس شدم تا اینکه در سال 80 با دیدن یک کاتالوگ ژاپنی به بون سای علاقه مند شده و کار را آغاز کردم. البته کاملاتجربی.»
     اما سابقه پرورش بون سای به چه زمان بازمی گردد؟ سیداحمدیان می گوید: «ژاپنی ها سابقه ای 800ساله در این هنر دارند البته سابقه چینی ها بسیار بیشتر است. چیزی حدود دوهزار سال، که این را می توان در نقاشی های معابد چینی و ژاپنی به وضوح مشاهده کرد. پس از جنگ جهانی دوم و با بهبود رابطه ژاپن با جهان آزاد، غربی ها هم با هنر پرورش بون سای آشنا شدند.»
     این پرورش دهنده بون سای در زمینه ریشه ها و دلایل ابداع آن می ا فزاید: «کلمه بون سای به معنای کاشتن گیاه در بشقاب است. به دلیل سابقه دیرینه هنر سفالگری و لعاب کاری در ژاپن و چین و علاقه زیاد مردم و اشراف به این هنر، آنان به این فکر افتادند تا با پرورش گیاهانی در ابعاد کوچک و کاشت آنها در ظروف از خالی ماندن سفال جلوگیری کرده و به زیباتر شدن این آثار کمک کنند. یعنی بون سای نقش انضمامی داشته و در آن دوران مستقل معرفی نمی شد.»
     اما سیداحمدیان می افزاید: «البته فراموش نکنید که ژاپن کشور صرفه جویی است و به علت کمبود جا همه چیز در ژاپن به شکل کوچک تولید و عرضه می شود.»
     وی در زمینه تعریف شخصی اش از پرورش بون سای می گوید: «بون سای هنر تربیت گیاهان به دست یک باغبان است. کاری کاملافیزیکی که عوامل دخیل و وابسته به علم ژنتیک در آن هیچ سهمی ندارند. پرورش بون سای 70درصد هنری است و فقط 30درصد آن مربوط به مبحث باغبانی و پرورش گیاهان است.» سیداحمدیان در ادامه می گوید: «من به دلیل حرفه ام یعنی گرافیک، با پرورش بون سای کاملازیباشناختی برخورد کرده ام. باید بگویم مبانی سواد بصری در این کار بسیار مهم و تاثیرگذار است. به نظر من می توان بون سای را یک مجسمه زنده قلمداد کرد.»
     نکته دیگر طراحی و شکل دهی به این درختان است. سیداحمدیان می گوید: «پرورش دهنده بون سای الگوهای اصلی خود برای تربیت درختان را از طبیعت الهام می گیرد. بنیاد طراحی برای ما خود طبیعت است. جنگل و درختان. یکی از استادان ژاپنی پرورش بون سای می گوید که نباید سعی کرد درخت را تبدیل به بون سای کنیم بلکه برعکس باید روح، فرم و خصوصیات درخت در بون سای نمایان گر شود. خیلی از پرورش دهندگان با طراحی روی کاغذ کار را آغاز می کنند. یعنی نوعی پیش طرح دارند. اما من کاملاذهنی و بدون پیش طرح کاغذی کار می کنم.»
     برخی از مخاطبان با دیدن بون سای به این نتیجه می رسند که پرورش دهنده برای شکل دهی، به گیاه فشار وارد می آورد. اما این پرورش دهنده ایرانی بون سای که علاقه قلبی زیادی به درختانش دارد با رد این نتیجه گیری می گوید: «من به هیچ وجه درصدد آزار گیاهان نیستم و پرورش بون سای را در راستای فشار وارد آوردن به گیاهان نمی بینم. چون گیاه در حین تربیت و پرورش کاملاسرحال و شاداب است. نشانه این شاداب بودن، گل دادن آنهاست.»وی در این نمایشگاه مجموعه ای از درختان بومی ایران را که با روش بون سای پرورش داده در معرض دید مخاطبان قرار داده است. درختانی مانند انار، اناب، زال زالک، سنجد و شیر خشتی که این خود یک ویژگی جالب توجه است زیرا در سراسر جهان درختان بومی ژاپنی تبدیل به بون سای می شود. او به آینده این هنر خوش بین است و آرزو دارد روزی پرورش بون سای را به صورت حرفه ای و جدی ادامه داده و از حوزه گرافیک به طور کلی خارج شود. کسی چه می داند شاید روزی هنر بون سای در فهرست هنرهای زیبا جای گیرد. علاقه مندان در این هفته می توانند برای بازدید از این نمایشگاه به آدرس خیابان ظفر، فرید افشار، دولت شاد غربی، کوچه تایباد، پلاک 26 مراجعه کنند.


    
     
 روزنامه شرق ، شماره 1517 به تاریخ 12/2/91، صفحه 12 (تجسمی)

 


کلمات کلیدی: