مهندسی علوم صنایع چوب و کاغذ

××وبلاگ تخصصی مهندسی علوم و صنایع چوب و کاغذ **

بریده مطبوعات: درباره اوضاع قمر در عقرب نشر و قیمت کاغذ- بخش دوم
ساعت ٩:۱٩ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ٧ شهریور ۱۳٩۱ 

درباره اوضاع قمر در عقرب نشر و قیمت کاغذ- بخش دوم

نویسنده: سیدابوالحسن مختاباد

   
    نوشته هفته گذشته درباره وضعیت بحرانی نشر با واکنش برخی ناشران شناخته شده مواجه شد. آنها در تماس با نگارنده بر چند نکته تاکید کردند که از جمله آنها تصحیح رشد قیمت کاغذ در سه سال گذشته بوده است. من البته تغییر قیمت یک سال قبل را نوشتم اما برابر گفته یکی از ناشران قیمت کاغذ نشر در خرداد 88 که بندی 24 هزار تومان بود، سه سال بعد (خرداد 91) به 75 هزار تومان رسید که از رشدی 300 درصدی حکایت می کند. شاید که این روزها این نوشته را می خوانید تغییرات از این هم بیشتر شده باشد. آنها تاکید داشتند که در برابر رشد قیمت کاغذ عملادولت و هیچ کس دیگری نمی تواند کاری بکند، چرا که نیاز به کاغذ کتاب در ایران نزدیک به دو و نیم میلیون تن است، در حالی که تولیدات کاغذ در نهایت 500 هزار تن است و این گونه عملاتقاضا بیشتر از عرضه است و طبیعی است که قیمت در سمت عرضه بالاتر برود تا زمانی که به یک تعادل نسبی برسد. در چنین شرایطی تنها راه این است که قیمت کتاب، همانند هر کالای دیگری، شناور باشد و علاقه مندان کتاب بپذیرند که قیمت ها بالارفته و همانند سایر اقلام و مایحتاج، باید خود را با شرایط روز قیمت کتاب تطبیق دهند. این امر البته در سیر طبیعی خود رخ خواهد داد. در زمینه کتاب های آموزشی و کمک آموزشی سریع تر (به دلیل نیاز فوری خریداران) و در زمینه سایر کتاب ها هم در زمانی دورتر، سیستم قیمت ها خود را بر خریداران تحمیل خواهد کرد و آنها شرایط مالی خود را با قیمت های تازه تطبیق خواهند داد. با این حساب مقاومت ارشاد در برابر افزایش قیمت کتاب امری غیرمنطقی است و اسباب برخی کارها می شود و حتی باب تقلب را هم باز می گذارد. برای نمونه یکی از ناشران برچسبی را به کار می گیرد که در جای قیمت کتاب می نشیند، بدون آنکه کسی بفهمد که قیمت گذشته کتاب چه بوده است؟ البته ارشاد در بازار و فروش کتاب، حتی اگر بخواهد هم، کاری نمی تواند بکند، همچنان که در برابر افزایش قیمت های اقلام و مواد اولیه یی که منتج به تولید کتاب می شود تاکنون کاری نکرده است و کاری هم از دست او برنخواهد آمد: بعید است معاونت فرهنگی وزارت ارشاد در برابر افزایش قیمت دستمزد کارگر چاپخانه، فیلم و زینک، ناظر چاپ، دستمزد صحافی و تجلید، انواع مرکب چاپ و... بتواند کاری بکند. همچنان که این نیرو و امکانات را ندارد که به تک تک کتابفروشی ها سربزند و ببیند که قیمت های پشت جلد چه تغییری کرده است.
  بقیه در ادامه مطلب......


    تنها کاری که از دست دست اندرکاران ارشاد بر می آید، این است که به ناشران بقبولانند هنگام حضور در نمایشگاه کتاب تهران یا نمایشگاه های استانی قیمت را آن گونه تعیین کنند که آنها می خواهند و نه آنچنان که بازار تعیین کرده است. این کار هم نمی تواند دستوری صورت بپذیرد، اما اگر ناشری هزینه و فایده کند و دریابد که با چنین شرایطی حضور در نمایشگاه می تواند به صرفه و صلاحش باشد، طبیعی است که تن به چنین کاری خواهد داد، اما اگر نباشد چنین نخواهد کرد و این گونه است که به جز نمایشگاه کتاب تهران که تقریبا عمده ناشران در آن حضور دارند، در نمایشگاه های استانی یا نمایشگاه کتاب «یادیار مهربان» (نمایشگاهی که از سوی شهرداری تهران برگزار می شود و بازپرداخت پول ناشران گاه تا 9 ماه هم به تاخیر می افتد) برخی از ناشران شناخته شده عملاعطای آن را به لقایش می بخشند و این گونه عملابخشی از تولیدات فرهنگی در معرض چشم مخاطبان قرار نمی گیرد.
    متاسفانه برخلاف ناشران خارجی که حراج کتاب دارند و هر از گاه کتاب هایشان را حتی تا یک چهارم و یک پنجم قیمت پشت جلد به فروش می رسانند، در ایران این گونه نیست و ناشران و کلمه حراج یکی آتش است و دیگری آب و گویی در نقطه مقابل یکدیگرند. این در حالی است که حراج در هر کالای اقتصادی وجود دارد و سبب می شود تا هم نفع خریدار لحاظ شود (به دلیل قیمت پایین تر از قیمت روز) و هم نفع فروشنده، چرا که نقدینگی مناسبی را در یک فرصت کوتاه به دست می آورد و از سوی دیگر انبارش را از کالاهای گذشته خالی می کند و هزینه انبارداری اش را به صفر می رساند. این کار باید با همت اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران سامان پذیرد و ناشران توجیه شوند که جدای از نمایشگاه های گاه به گاه، مکانی و زمانی خاص را در سال به حراج کتاب هایشان اختصاص دهند.
    در چنین شرایطی پرسش این است که دولت در چه زمینه یی می تواند به وضعیت بحرانی نشر مدد برساند. پاسخ کوتاه دو کلمه است: کاهش قیمت پست کتاب و حذف مالیات بر کتابفروشان و ناشران. درباره این دو مورد اخیر هفته آینده خواهم نوشت.
    
    
 روزنامه اعتماد، شماره 2472 به تاریخ 28/5/91، صفحه 16 (صفحه آخر)


کلمات کلیدی: بریده جراید ، قیمت کاغذ