مهندسی علوم صنایع چوب و کاغذ

××وبلاگ تخصصی مهندسی علوم و صنایع چوب و کاغذ **

زراعت چوب، طرحي با هزار دغدغه
ساعت ٥:٤۱ ‎ب.ظ روز دوشنبه ٧ اسفند ۱۳۸٥ 

dw

منابع طبيعی - اسدالله افلاكي:
سازمان جنگل‌ها و مراتع، طرح موسوم به زراعت چوب را از سال 83 تا كنون در دست اجرا دارد.

براساس اين طرح، درختان از همان ابتدا به قصد بريدن، كاشته مي‌شوند و پهنه‌هاي مورد استفاده، جنگل‌هاي دست‌كاشت و جديد خواهند بود. تا اينجاي كار، طرح، طرح خوبي به نظر مي‌رسد؛ به ويژه اگر باعث كاهش فشار بر منابع جنگلي شود مي‌توان از آن به عنوان راهي براي حفظ جنگل‌ها هم ياد كرد.

اما در عمل تجربه نشان داده است تاجران چوب به تدريج سر از محدوده جنگل‌هاي طبيعي درمي‌آورند و از سوي ديگر كنترل حريم جنگل‌ها به واسطه گسترش فعاليت تاجران چوب دشوار مي‌شود. سؤال اساسي از كارشناسان اين است كه آيا واقعاً در كشور خشكي مثل ايران اين همه تلاش براي توسعه تجارت چوب ضرورت دارد يا نه؟ 

دكتر پيمان يوسفي- مديركل جنگل‌هاي خارج از شمال- در گفت‌وگو با همشهري، زراعت چوب را يكي از طرح‌هاي موفق سازمان جنگل‌ها و مراتع ذكر كرد و گفت: اين طرح در راستاي سياست‌هاي سازمان در سال 83 به مرحله اجرا درآمد تا از اين طريق بخشي از نياز سالانه چوب كشور كه 12 ميليون متر مكعب تخمين زده شده است تأمين شود.

يوسفي در خصوص ضرورت اجراي طرح زراعت چوب تصريح كرد: واردات چوب يكي از شيوه‌هايي است كه مي‌تواند در حفظ جنگل‌ها و كاهش برداشت چوب مجاز و غيرمجاز از اين عرصه‌ها مؤثر باشد. اما راهكار ديگري كه ارزآوري و اشتغالزايي در پي دارد. زراعت چوب است و از همين رو، اين طرح از يك سو، با استقبال خوب مردم و از سوي ديگر با استقبال دست‌اندركاران و كارخانه‌داران توليدات چوبي مواجه گرديد، به طوري كه درحال حاضر، كارخانه‌داران صنايع چوبي، با مراجعه به مجريان طرح زراعت چوب، چوب‌ها را پيش خريد مي‌كنند و اين نشان دهنده موفقيت اين طرح است.

يوسفي با اشاره به اين كه تسهيلات بسيار خوبي از جمله تسهيلات بانكي براي اجراي طرح زراعت چوب در نظر گرفته شده است، افزود: سازمان جنگل‌ها در طول برنامه چهارم موظف به اجراي 100 هزار هكتار زراعت چوب بوده است كه براين اساس در سال 84 بايد 20 هزار هكتار از اراضي به كشت چوب اختصاص مي‌يافت در حالي كه اين ميزان به 21 هزار هكتار و بيش از ميزان تعهد سازمان رسيد.

وي ميزان مصرف سرانه چوب در جهان را 6 دهم متر مكعب ذكر كرد و گفت: در كشور ما ميزان مصرف سرانه چوب 2 دهم متر مكعب است كه نسبت به ميزان سرانه مصرف جهاني بسيار پايين است. از همين رو، براي توسعه توليد چوب و مصرف آن، براساس طرح‌هاي از پيش تعيين شده، 55 هزار هكتار از اراضي شمال و 95هزار هكتار از اراضي استان‌هاي خارج از شمال به زراعت چوب اختصاص يافته است كه در اراضي شمالي صنوبر و در استان‌هاي جنوبي انواع اكاليپتوس و گز كاشته شده است.

به گفته وي، با توجه به قابليت‌هاي موجود، در صورت تأمين اعتبار مي‌توان تا 500 هزار هكتار ديگر از اراضي كشور را به زراعت چوب اختصاص داد.

وي گفت: در حال حاضر، حدود 5 ميليون متر مكعب چوب از طريق واردات، توليد و برداشت از جنگل‌هاي تجاري تأمين مي‌شود. با اين همه 7 ميليون متر مكعب ديگر مورد نياز كشور است كه مي‌توان با توسعه طرح وزارت چوب بخش عمده آن را تأمين كرد. به ويژه آن كه در حال حاضر، حدود 50 ميليارد متر مكعب آب قابل استحصال از منابع متعارف و غيرمتعارف وجود دارد كه از اين ميزان حدود 6 ميليارد متر مكعب از رودخانه‌هاي مرزي بدون استفاده از كشور خارج مي‌شود يا به دريا مي‌ريزد كه مي‌توان با كاناليزه كردن، اين ميزان آب را به زراعت چوب اختصاص داد. افزون براين با بهينه كردن شيوه‌هاي آبياري سنتي مي‌توان از 65 درصد اتلاف آبي كه با اين شيوه هدر مي‌رود جلوگيري كرد.

وي مهم‌ترين مشكلات موجود در زمينه اجراي طرح زراعت چوب را قوانين دست و پاگير بانكي عنوان كرد و گفت: افزون بر 10 ميليارد تومان تسهيلات بانكي كه در سال جاري براي اين طرح اختصاص يافته، 500ميليون تومان نيز وام بلاعوض براي توليدكنندگان نهال در نظر گرفته شده است، از همين رو، انتظار مي‌رود با اطلاع‌رساني به موقع و همكاري بانك‌ها، در توليد چوب به نقطه مطلوبي برسيم.


کلمات کلیدی: