مهندسی علوم صنایع چوب و کاغذ

××وبلاگ تخصصی مهندسی علوم و صنایع چوب و کاغذ **

خداحافظ کاغذ!
ساعت ۸:٠٧ ‎ب.ظ روز جمعه ٢٧ اردیبهشت ۱۳٩٢ 

نویسنده: سعید بیابانکی*

پرونده بیست و ششمین نمایشگاه بین المللی کتاب تهران امروز بسته می شود و علاقه مندان و دوستداران باید با نمایشگاه کتاب، این چشمه جوشان دانایی وداع کنند تا سالی دیگر و اردیبهشتی دیگر.
    امسال به نسبت سال های پیش ازدحام بازدیدکنندگان کمتر بود که از این اتفاق، بازدیدکنندگان راضی بودند، ولی غرفه داران رضایت نداشتند؛ چراکه ازدحام بیشتر طبیعتا به فروش بیشتر می انجامد. گرانی کاغذ، جداسازی سالن های ناشران بین الملل، فضای پیش از انتخابات، بی پولی مردم و شرایط خاص اقتصادی از جمله دلایلی بود که در تحلیل ها درخصوص خلوت بودن نمایشگاه بعضا به آنها اشاره می شد.
     در نمایشگاه امسال برخی ناشران نسخه های دیجیتالی، کتاب های پرفروش خود را برای اولین بار عرضه کرده بودند. کتاب هایی که بعضا با استقبال مردم مواجه شد. پرسش اینجاست که آیا در آینده، کتاب دیجیتال می تواند جای کتاب کاغذی را بگیرد؛ یعنی کتاب این یار مهربان که از نخستین روزهای پیدایش کاغذ همواره با انسان همراه و همدم بوده، باید آرام آرام بار سفر ببندد و جای خود را به صفر و یک هایی دهد که به مدد علم دیجیتال بر صفحه نمایشگر به حرف و کلمه تبدیل می شود؟ ظاهرا امسال در نمایشگاه کتاب، عده زیادی از مردم به این پرسش پاسخ مثبت دادند که بله خداحافظ کاغذ!
     کتاب های کاغذی بسیاری از هزینه های مازاد را به قیمت کتاب تحمیل می کند که همه اینها را باید خریدار کتاب پرداخت کند؛ هزینه هایی مثل حمل و نقل، انبارداری، صحافی و طراحی و گرافیک، کاغذ، عوارض و مالیات در صورتی که کتاب دیجیتال این هزینه ها را ندارد و سرانجام خریدار، هزینه تولید محتوا و هزینه های جزیی فنی را پرداخت می کند. این که چند سال طول می کشد تا کتاب های دیجیتال، جای خود را میان علاقه مندان کتاب و کتابخوانی باز کند فقط گذر زمان مشخص خواهد کرد. همچنان که در ادارات و سازمان های دولتی نیز سیستم نامه نگاری و گردش نامه های اداری که پروسه ای پرهزینه و زمانبر بود، آرام آرام جای خود را به گردش نامه دیجیتالی و بدون کاغذ داد. امروزه کتاب های دیجیتالی روی تلفن همراه، رایانه، تبلت و دستگاه های مشابه قابل نصب است و قطعا پیشرفت روزبه روز دانش دیجیتال بتدریج ادوات و ابزاری را جهت کتابخوانی دیجیتال به جهان عرضه خواهد کرد که هم ارزانقیمت باشد و هم براحتی حمل شود.
     به نظر می رسد در کتاب های دیجیتال سیستم پخش و فروش نیز بتدریج نقش کمتری ایفا کند، به این دلیل که ناشران دیجیتال می توانند از طریق یک سامانه متمرکز کتاب های دیجیتال را به سراسر جهان عرضه کنند و همین باعث خواهد شد، تولیدکنندگان محتوا یعنی نویسندگان و مترجمان سهم بیشتری از فروش آثارشان به صورت دیجیتالی ببرند. به هر حال کتاب های دیجیتال در راهند و چه بخواهیم و چه نخواهیم نسل های آینده با کتاب های دیجیتال به چشمه دانایی متصل خواهند شد؛ گرچه هیچ دانشی نمی تواند جای کاغذ را بگیرد و هیچ فناوری هم نخواهد توانست لذت ورق زدن کتاب را به ما منتقل کند!
    
    *شاعر و ترانه سرا
    
    


 روزنامه جام جم، شماره 3688 به تاریخ 21/2/92، صفحه 5 (فرهنگ و هنر)


کلمات کلیدی: بریده جراید